Waarom is er lijden? De paradox achter het kwaad

Als God liefde is, waarom is de wereld dan vol onrecht, ziekte en natuurrampen? Waarom grijpt een almachtige God niet in als er vreselijke dingen gebeuren? Het is de grootste open wond van het menselijk bestaan. De meeste traditionele antwoorden sussen de pijn met vrome woorden, maar laten de ratio in de kou staan.

Als we de theologische omwegen weglaten en puur kijken naar de feiten en de Schrift, is het antwoord niet ingewikkeld of zweverig. Het is eenvoudige, dwingende logica. Maar om die logica te begrijpen, moeten we beginnen bij de basis die we allemaal herkennen.

De paradox die wringt

Ieder mens loopt vroeg of laat tegen dezelfde muur op. Je ziet het lijden om je heen en je verstand zegt: dit klopt niet. Als er een God is die alles kan en die louter liefde is, dan zou Hij dit direct moeten stoppen. Omdat dat niet gebeurt, trekken veel mensen de conclusie dat God óf niet bestaat, óf dat Hij een passieve toeschouwer is.

Het probleem is dat we naar het lijden kijken alsof het een ‘fout’ of een ‘ongeluk’ in de schepping is. We missen het fundament waarop de kosmos is gebouwd. In Genesis 1:2 lezen we in de grondtaal dat de aarde (grondtaal: tohu) was: vormloos door ijdelheid. God is de Eerste van de hele kosmische schepping. De materiële vormloosheid en de ijdelheid van het begin van de aarde waarin de kosmos zich bevindt, zijn ingebed in een veel groter, vooraf bepaald meesterplan.

Het fundament de "Vrije Wil" van het universum 

God heeft geen robots geschapen. Een robot kun je programmeren om "Ik hou van jou" te zeggen, maar die woorden hebben geen enkele waarde. Liefde kan per definitie alleen bestaan als er sprake is van een volkomen vrije wil.

Nu dwingt de pure logica ons tot een cruciale stap: een vrije wil kan alleen functioneren als er werkelijk iets te kiezen valt.

  • Als er alleen licht is, bestaat het concept 'licht' niet eens, want er is geen duister om het tegen af te zetten.
  • Als er alleen goeds zou bestaan, is kiezen voor het goede geen keuze, maar een voorgeprogrammeerd automatisme.

Om de mens en de kosmos de kans te geven om in alle vrijheid voor liefde te kiezen, moet er een tegenpool zijn. Die tegenpool is het kwaad. Zonder de aanwezigheid van het kwaad is de vrije wil een illusie.

De onvermijdelijke conclusie: Wie ontwerpt de tegenpool?

Als je accepteert dat een vrije wil logischerwijs een tegenpool nodig heeft, kom je automatisch uit bij de Bron. Als God de Architect is van het universum en de Vrije Wil heeft bedacht, dan heeft Hij ook de spelregels ontworpen. Hij schiep niet per ongeluk een wereld waarin het kwaad hem ontsnapte. Nee, Hij integreerde de tegenpool bewust in Zijn masterplan.

Dit is exact wat de Schrift in pure nuchterheid bevestigt in Jesaja 45:7:

“Ik formeer het licht, en schep de duisternis; Ik schep het goede  en Ik schep het kwade; Ik, de HEERE, doe al deze dingen.”

En in Jesaja 46:10 voegt Hij daaraan toe dat Hij “van het begin af de afloop verkondigt”. God liep dus niet achter de feiten aan toen het kwaad de wereld inkwam. Het plan, inclusief het kwaad als noodzakelijk instrument, stond al onwrikbaar vast voordat de kosmos überhaupt materiële vormen aannam.

De aarde: de opleidingslocatie van het universum 

Waarom zou een God van liefde zo’n heftig instrument scheppen? Het antwoord is: ervaring. Het universum bevindt zich in een grootschalig proces dat is opgedeeld in drie tijdperken. Dit is geen doelloze marteling, maar een kosmische leerschool.

De Schrift laat in Openbaring 2:4-5 zien dat de kosmos is gevallen van een oorspronkelijke spirituele hoogte; zij heeft haar eerste liefde verlaten. Het ontstaan van de tastbare, materiële wereld waarin wij leven is het directe gevolg van die kosmische val.

Binnen dit plan is er een diepe verwevenheid tussen mens en engel:

  1. De gevallen engelen: Het derde deel van de engelen dat viel, bevindt zich nu als mensheid op aarde. Wij ondergaan en beleven de keiharde realiteit van het onrecht aan den lijve.
  2. De onzichtbare begeleiders: Ieder mens heeft een onzichtbare lichtengel bij zich. Deze begeleider kijkt, voelt en doorleeft het hele proces vanaf de andere zijde mee.
  3. De tweederde meerderheid: Omdat de mens en zijn begeleider dit proces samen doormaken, ervaart uiteindelijk minimaal tweederde deel van de gehele engelenwereld wat onrechtvaardigheid en liefdeloosheid echt betekenen.

De opleidingslocatie 'Aarde' kent meerdere fases.

De pure logica van Gods plan uit zich ook in de manier waarop de schepping wordt gereinigd en hersteld. Veel mensen geloven in een definitieve splitsing tussen hemel en hel, maar de Schrift schetst een proces van evenredige rechtvaardigheid.

De bijbel spreekt over Nieuwe Hemelen. Waarom nieuwe? Omdat de oude hemelen vervuild zijn geraakt door de oorspronkelijke zonde van de engelen. Het herstel hiervan verloopt in exacte fasen over de opeenvolgende tijdperken:

  • De Grote Massa Eerst: Na het duizendjarig rijk worden de Nieuwe Hemelen gerealiseerd. De grote massa van de gevallen wezens heeft hun lessen geleerd en keert op dat moment terug naar het Vaderhuis.
  • De Priesters en Leiders: Degenen die eertijds de leiding hadden in de opstand, zijn nog niet klaar. Zij hebben een diepere reiniging nodig en moeten langer in de aardse reinigingsmachine verblijven. Hiervoor dienen de twee Nieuwe Aardes die nog volgen.
  • De Wet van de Nieuwe Aarde: Op de nieuwe aarde woont nog geen volmaaktheid, maar gerechtigheid. Het is de plek waar de achterblijvers de basiswet – heb je naaste lief als jezelf – alsnog door ervaring moeten leren.

Rotsvaste wet: Straf in evenredigheid

Dit proces laat zien dat Gods rechtvaardigheid volkomen logisch en proportioneel is. De zondeval begon niet op aarde met een hap uit een vrucht door Eva. De Schrift is daar in de grondtekst van Romeinen 5:19 glashelder over: de overtreding en de ongehoorzaamheid zijn verricht door één man.

Waar moderne vertalingen spreken over de ongehoorzaamheid van één 'mens', staat er in de Griekse grondtekst het woord anthropos (Strongs G444), wat in deze context specifiek verwijst naar één man. De letterlijke vertaling snijdt diep: "Want zoals door de ongehoorzaamheid van één man velen tot zondaars zijn gemaakt..." [blueletterbible.org]

De wet van de terugkeer werkt dan ook van buiten naar binnen: wie het eerste valt, keert als laatste terug. De satan – de ultieme verloren zoon die als allereerste viel – zal de allerlaatste zijn die, na het doorlopen van de volledige reiniging, weer voet in het Vaderhuis zet. Niets en niemand gaat definitief verloren; het is een kwestie van tijd en doorleefde ervaring.

Het Einddoel

Waarom is die ervaring zo cruciaal? Omdat een wezen dat nog nooit pijn, onrecht of egoïsme heeft gezien, nooit de werkelijke diepte van liefde kan begrijpen. Pas door de destructieve chaos van het kwaad volledig te doorgronden, ontstaat het intrinsieke, onwankelbare inzicht om uit volkomen vrije wil te kiezen voor de enige levensvatbare wet van de kosmos: Heb je naaste lief als jezelf.

Zodra die les doorleefd is, is de functie van het kwaad voorbij. Het kwaad is een tijdelijk hulpmiddel binnen de tijd. Als de tijdperken zijn afgerond, neemt de schepping deze onschatbare ervaring mee terug de eeuwigheid in. De kosmos zal dan nooit meer wankelen, omdat de keuze voor de Eerste Liefde niet langer gebaseerd is op een blinde regel, maar op absolute, doorleefde logica.